Onder onze aardoppervlak...
herbergt een andere wereld...
uit het zicht...
en verloren in de tijd.
Maar soms zien we stukje van een verloren wereld ...
door middel van restanten uit het verleden.
Wij hebben zeker een schedel gevonden. Wat denk jij?
Het is moeilijk te zeggen.
Dit verhaal begint met de ontdekking van niet-geïdentificeerde botten.
Bergplaats van een ander leefmilieu?
Een team van paleontologen zal proberen te achterhalen van wie deze botten zijn...
en van welke wereld ze kwamen.
Dus we hebben ongeveer een periode. Dat is een begin.
Ze werden ontdekt in Kansas
vandaag de dag veelal landbouwgrond.
Maar ooit, lag Kansas onder de zeespiegel.
Het was 82 miljoen jaar geleden...
tijdens het Dino tijdperk.
Maar er was nog een wereld van reuzen op Aarde...
een verzonken wereld...
waar enorme reptielen de zeeën regeerden gevuld met ongelooflijke wezens.
Deze...
waren de meest gevaarlijke zeeën van alle tijden.
Geen levend wezen was veilig.
De grote zee reptielen verdwenen lang geleden ...
de tand des tijds heeft hun wereld begraven.
Maar misschien kan iemand van ons nog een zee monster ontmoeten.
Alsof uit het niets, het verre verleden terugkeert.
De wetenschappers hopen niet alleen het fossiel van een oud schepsel te vinden...
maar een verhaal vertaald door zijn beenderen.
Pak je gereedschap.
Regen heeft een deel van het krijt weggewassen en het blootgelegd.
Dit is geweldig.
Zij herkennen dat het iets bijzonders is...
een zeldzame Dolichorhynchops.
Afgekort, Dolly.
Het was een zee reptiel uit het late Krijt ...
een beetje groter dan een dolfijn ...
en een snelle zwemmer.
Om het verhaal te kunnen ontrafelen, wat de botten ons vertellen ...
baseren de onderzoekers zich op alles wat zij weten over de zee reptielen.
Ja, het lijkt op een Hesperornis.
Hun fossielen zijn decennia lang gevonden over de hele wereld.
Het kan meer dan 9 meter lang zijn geweest.
De gegevens in het lab lijken erop te wijzen.
Deze vondsten zullen het team helpen bij het oplossen van het verhaal van de dolly ...
en het moment en de tijd aangeven wanneer zij in de zee zwommen.
In veel opzichten was dollies wereld heel verschillend van de onze.
Het klimaat was warmer.
Zeespiegel was hoger, het merendeel van de aarde was ondergedompeld.
Deze Dolly zou in een uitgestrekte binnenlandse zee hebben gewoond ...
dat Noord-Amerika in twee deelde.
Zee reptielen werden ook gevonden in de wateren rond Europa ...
wat een spreiding van de eilanden was ...
en in andere oceanen over de wereld.
In de tijd dat ze uitstierven ...
en de zeespiegels daalden ...
En grote delen van de zeebodem droog kwamen te liggen.
Kwamen fossielen op elk continent tevoorschijn.
Een ontdekking in de Australische outback ...
geeft aanwijzingen over hoe het leven van de dolly misschien is begonnen.
Het lijkt te zijn vastgesteld door een redelijk vast patroon.
95% van de fossielen die we hier vinden zijn de beenderen van jonge exemplaren.
Dus vele kleine botten in een gebied ...
geeft aan dat zee reptielen zich verzamelden in de veilige ondiepe wateren om te baren.
En in Noord-Amerika, dat is de plek waar het verhaal van de dolly ...
zich verder begint te ontplooien.
Stelt u zich eens voor dat een van de wezens in de ondiepe ...
een zwangere Dolichorhynchops is.
Er wordt een mannetje geboren ...
45 centimeter lang en dezelfde kleur als zijn moeder ...
en een vrouwtje ...
donkerder van kleur met lichte vlekken onder haar ogen.
En het is haar leven die we beginnen te volgen ...
Zij en haar broer zijn zoogdieren.
Hun instinct vertelt ze wat ze moeten doen in de eerste minuten.
Vanaf het begin ...
oefenen de kleine meid en haar broer de vaardigheden die ze op een dag nodig zullen hebben ...
wanneer ze de veiligheid van het ondiepe verlaten voor de gevaarlijke zeeën daarbuiten.
Als ze de gevaren overleeft ...
Zal ze op een dag terugkeren en haar eigen jongen hebben.
Ze ervaart al gelijk de concurrentie bij het vinden van voedsel.
Dit is de Hesperornis ...
een vogel die niet kan vliegen en een bek vol scherpe tanden heeft.
En de Styxosaurus ...
een verre neef van de dollies ...
met een hele lange nek.
Een volwassene kan wel tot 10 meter lang worden ...
meer dan de helft bestaat uit nek.
Zijn figuur maakt hem een trage zwemmer ...
maar het is geweldig voor het vangen van vis.
De kleine dolly komt straks langs kleine wezens die bewegen ...
door het pompen van water uit hun schelpen.
We noemen ze ammonieten ...
en ze gedijen in de oude zee.
Zij hebben een hard pantser en nog een andere verdediging.
Zwem iets te dichtbij, net als dit vrouwtje ...
en krijg een gezicht vol inkt.
Maar dat weerhoudt een jonge Platecarpus niet ...
wanneer hij een hapje wil eten.
Ammonieten waren er ooit in overvloed.
De fossielen zijn vaak ontdekt ...
zelfs door wegwerkers in Texas.
Ammonieten, in overvloed.
Er waren vele soorten ammonieten ...
en we weten wanneer de meeste van hen leefden ...
hun fossielen zijn als ijkpunten in de tijd.
Identificeer een ammoniete en u dateert andere voorkomende fossielen in de buurt.
Hetzelfde bracht dolly in de lange geschiedenis van de zee reptielen.
Het begon ongeveer 250 miljoen jaar geleden ...
in de Trias periode...
met land reptielen die verplaatste naar de zee.
Ze ontwikkelden vast gekleefde tenen, en vervolgens flippers.
Sommige hadden een gecompliceerd pantser.
In de Jura, evolueerden ze verder.
Om te kunnen zien op grote diepte ...
hadden sommige ogen zo groot als een ontbijt bord,
roofdieren groeiden enorm en krachtig ...
en bereikten hun piek in het late Krijt ...
tot aan het einde van het dino tijdperk ...
het tijdstip wanneer de Dolichorhynchops leefde.
Maanden zijn verstreken.
Het vrouwtje en haar broer zijn nu jonge exemplaren ...
maar ze zijn nog steeds in het veilige ondiepe ...
en zich nog niet bewust van de grote roofdieren in de zee daarbuiten.
Nu, zijn ze nog bezig met het beheersen van het vangen van hun favoriete prooi
haring-achtige vis genaamd Enchodus.
Op een dag, zal alles veranderen voor de dollies.
Misschien is het een verandering van de seizoenen ....
die er voor zorgde dat de Enchodus emigreerde naar de grote zee.
De dollies moeten hun belangrijkste bron van voedsel volgen.
En dat betekent dat de jonge meid en haar broer ...
nu de reis van hun leven moeten gaan maken...
hun moedernest het ondiepe verlatend ...
op weg naar de toenmalige krijtzee.
Zo groot als de Middellandse Zee ...
en slechts een paar honderd meter diep ...
maar ergens daarginds zijn enorme roofdieren.
Dat weten we, omdat ...
deze roofdieren ooit zwommen ...
waar nu hun overblijfselen zijn achtergebleven ...
alsof een enorme begraafplaats.
Blootgesteld aan wind en regen ...
wordt geleidelijk onthuld wat eronder zit.
Een opmerkelijke ontdekking werd gedaan door Charles Sternberg en zijn zonen ...
baanbrekende fossielen verzamelaars in de Amerikaanse Midwest.
Ik heb het bedekt zodat niemand het het kon verstoren.
De schedel lijkt op die van een tylosaur.
Levi, vergeet niet om daar te kijken.
Het was een schepsel als deze ...
die dolly zou kunnen tegenkomen in dieper water ...
wateren gevuld met gevaren.
De Tusoteuthis was een grote jager ...
zoals een gigantische inktvis van vandaag ...
tot 9 meter lang en in overvloed in de binnenlandse zee.
Het was te groot om te worden aangevallen door de Platecarpus ...
die een voorkeur heeft voor kleinere prooien.
Platecarpus zelf was stevig ...
maar niet in dezelfde klasse als zijn grotere familielid ...
het wezen dat Sternbergs had gevonden.
Maar weinig roofdieren uit de oceaan die zich ooit hiermee kunnen vergelijken.
Ik denk dat ik hier een aantal staart wervels heb.
Het kunnen botten zijn van de onderste ledematen. Een deel van een paddle.
Schedel hier. Paddle daar.
Staart wervel daar.
Deze jongen zou een gigantische omvang kunnen hebben.
Het was een reus zonder vijanden ...
een groot reptiel genaamd Tylosaurus ...
een van de grootste en meest meedogenloze wezens ooit.
Een fossiel van een nauw verwante beest vertelt ons meer.
Zijn ogen waren zo groot als grapefruits.
Kaken gevuld met kegelvormige tanden ...
en een bek met een perfecte greep.
De tylosaurs waren daar ...
maar er waren ook andere roofdieren eenvoudig te vinden.
Zoals deze, de Xiphactinus was gigantisch ...
tot 5 meter lang.
Meer dan twee keer zo groot als de kleine meid dolly.
Het was een jager dat snel kon doden ...
en vandaag deed een dat ook.
We weten wat er gebeurd is door een opgegraven fossiel in de omgeving van Kansas ...
door Charles Sternberg de zoon van George.
Meneer Sternberg?
Ik belde u, van de krant.
Er wordt veel gesproken over wat u hier hebt gevonden.
- We zijn blij dat u wilde komen. - graag gedaan.
- U heeft een vrij grote vis gevonden hier. - Wat is het precies?
Dit is een 4 meter grote Xiphactinus. Maar er zit meer achter.
Toen ik verder ging met het uitgraven van de fossiel ...
Zag ik iets onder de ribben.
Ik vond enkele wervels, en ging verder.
Het bleek een heel dier te zijn dat binnenin zat.
Het slachtoffer was een 2 meter grote vis genaamd Gillicus,
een dermate grote hap wat de dood betekende voor de Xiphactinus ...
een prehistorische slachtoffer van vraatzucht.
Weken verder, en de dollies zijn nu ver weg van de kust
en wagen zich in een zee die er magisch uitziet bij nacht.
Microscopisch plankton geven een macabere gloed.
Verborgen in de duisternis, rust de Enchodus ...
niet helemaal slapend.
Dieper bevindt zich een massa viskuit van geschaalde ammonieten.
De dollies houden hun ogen open voor de roofdieren.
Een zal voor altijd hun leven veranderen.
Er zijn hier honderden haaientanden.
Na een lange dag fossielen jagen ...
ondekken twee amateur-verzamelaars een fortuin aan haaientanden.
Er zijn er zoveel gevonden over de hele wereld ...
dat de haaien duidelijk floreerden in het tijdperk van de zee monsters.
De Cretoxyrhina is zo groot en dodelijk ...
als de witte haai van vandaag.
Het snijdt zijn slachtoffers in hap-klare-brokken, met behulp van zijn messcherpe tanden.
Er is bewijs door een Nederlandse vondst ...
dat oude haaien zich voedden met zelfs de grootste zee reptielen ...
en tandafdrukken achterlieten op hun botten.
Het vrouwtje en haar broer worden in de gaten gehouden.
Maar het is hun moeder die de prooi wordt.
Hun moeder is er niet meer, maar het is nog niet voorbij.
Een kleinere haai gaat achter het jonge vrouwtje aan.
Ze is gewond ...
maar ze overleeft de eerste aanslag.
De haai had geen geluk vandaag.
Haar verwonding zal genezen ...
maar ze zal altijd een haaientand meedragen in haar flipper.
De twee jongkies zullen nu alleen verder moeten.
Als het vrouwtje en haar broer het willen overleven ...
zullen ze voedsel en hun weg moeten vinden ...
in deze uitgestrekte binnenlandse zee.
Eindelijk, zien ze iets bekends,
een school van Enchodus gevolgd door andere dollies ...
en de Hesperornis.
Maar bijna alles in de zee
is een maaltijd voor een tylosaur.
Deze is gestorven met een volle maag.
Ja, het lijkt op een Hesperornis.
Zo groot als een pelikaan. Misschien wel groter.
De maaginhoud van een enkele tylosaur ...
onthuld zijn enorme eetlust.
Dit lijkt op het bot van een 1 tot 1,5 meter lange beenvis.
Ik heb hier een been van een kleine Mosasaurus.
Waarschijnlijk de grootte van een alligator.
En het lijkt erop dat hij een haai heeft ingeslikt.
Grote eter, deze jongen.
Al enkele weken zijn de reizigers onderweg.
De flipper van het vrouwtje is langzaam aan het genezen ...
de ingekapselde tand is nu omhuld door littekenweefsel.
Het jonge vrouwtje is onttrokken door een potentiële maaltijd van inktvis
Een ontsnapt langs een kolonie van crinoids,
prehistorische verwanten van zee-sterren
misschien van de bodem meegezogen door de stroming.
Het vrouwtje bevindt zichzelf direct in het zicht van een reus.
De blootgelegte delen van het skelet naast elkaar,
van schedel tot staart maakt het model 9 meter lang.
Er zit iets in de maag.
Ze hadden het laatste maaltijd van het monster gevonden ...
opgesloten binnenin haar ribben.
Omdat dollies snel zijn ...
heeft de tylosaur de meeste kans met een verrassings aanval.
Het vrouwtje ontsnapt.
Maar haar broer ziet het gevaar niet aankomen.
De Sternbergs hebben een verhaal ontdekt die bewaard is gebleven ...
van twee ouderwetse levensvormen die elkaar tegen kwamen.
Maar waarom stierf het roofdier zo kort na het eten van de dollie?
Tylosaurs waren territoriaal en agressief, zelfs tegen elkaar.
Misschien dat een oudere tylosaur plotseling verscheen.
De jongere tylosaur wordt bedreigd en is vermoeid ...
en vertraagd door de grote maaltijd in zijn maag.
De vrouwelijke dolly is vergeten.
De jongere tylosaur is dodelijk gewond.
Maar zijn verhaal is nog niet voorbij.
Zijn uiteindelijke lot werd vastgelegd in steen.
Een haaientand lag in de buurt van een fossiel.
Kijk hier maar.
Het vrouwtje gaat mee met de anderen.
Binnenkort zal het paarseizoen beginnen.
De jonge Dolly heeft de dood van haar moeder en broer gezien ...
maar heeft het overleeft.
Elk jaar, komen de zee reptielen samen ...
in hun geboorteplek van het ondiepe.
Onder hen is de dolly met de gewonde flipper ...
nu volledig volgroeit.
Ze voltooide haar reis en keerde terug naar de wateren van haar geboorte.
En na een aantal seizoenen, werd ze zelf moeder.
Haar jongen zullen groter en sterker worden ...
en, op een dag, zelf hun eigen reis maken naar de binnenlandse zee.
Dag na dag, maand na maand ...
Gaat het leven hier door.
Ze ziet verschillende nestjes van haar kinderen opgroeien ...
die moeten voor hun eigen leven zorgen.
Uiteindelijk, komt er een jaar dat de moeder het niet meer kan.
Een rustige dag ...
wanneer de oude dag haar lichaam heeft verzwakt ...
komt haar leven op een mooie manier ten einde.
Miljoenen jaren zijn verstreken, dagen, nachten en seizoenen gingen voorbij ...
terwijl ze daar ongestoord ligt.
Zeespiegels stegen en daalden.
Over de hele wereld, verschoven continenten ...
en vulkanische activiteiten veranderden het gezicht van de aarde.
Er ontstonden nieuwe soorten, en de oude verdwenen
inclusief de laatste monsters van de zee.
Onder de verschuiving van de Aarde, zijn overblijfselen van de grote zee reptielen ...
door de tand des tijds in steen veranderd.
En blijven liggen tot ze worden ondekt.
Deze keer, door een zomerse regen.
Dit kan weleens een compleet model zijn.
Hoe kunnen we het eruit krijgen?
Misschien moeten we het hele ding ingipsen en het er met een wikkel uittakelen.
He, moet je hier kijken.
Er is iets vreemds aan een van de achterste flippers,
een haaietand vast tussen de botten.
Na 82 miljoen jaar ...
is de vrouwelijke Dolichorhynchops teruggekeerd om haar verhaal te vertellen.
Er liggen nog steeds talloze andere wezens begraven in de lagen van onze Aarde,
wachtend op ons om gevonden te worden ...
wachtend om ons verhalen te vertellen over onze wereld toen het van hun was.